piątek, 02, sierpień 2013 10:44

Pisanie informacji prasowej

Written by Ewa Wiecha
Rate this item
(0 votes)
Dziennikarstwo to informowanie – to powie Wam każdy, kto chociaż raz zdobył się na napisanie choć krótkiego tekstu publikowanego w mediach. Informacja jest więc podstawą tego zawodu, dlatego ważne jest, aby umieć ją poprawnie napisać. Wbrew pozorom nie jest to znowu takie łatwe jak się może powszechnie wydawać. Dlatego dziś przedstawimy Wam zasady poprawnego pisania newsów!
 
 
 
 
 
 
 
Cechy informacji 
 

1. Aktualność – tylko to co aktualne może zaistnieć w mediach. To się po prostu sprzedaje – na co komu informacja o tym, co się stało wczoraj? Najważniejsze jest to, co się dzieje dzisiaj, W TEJ CHWILI.

2. Neutralność – news nie jest artykułem sponsorowanym, nie powinien niczego reklamować – od tego są inne gatunki dziennikarskie i publicystyczne. W neutralności chodzi również o umiejętność przedstawienia faktów bez ich koloryzowania czy dramatyzowania (po prostu – brak przymiotników wartościujących, budujących emocje!).

3. Obrazowość – czyli działamy na wyobraźnię czytelnika, ale uwaga – nie za mocno! Odbiorca na podstawie naszego newsa po prostu powinien wiedzieć, co konkretnie się wydarzyło, gdzie i kto brał w tym udział. Warto w tym miejscu pamiętać, że czytelnicy cenią sobie prosty język i czynną narrację.

4. Zwięzłość – informacja powinna być krótka – na dłuższe teksty z reguły odbiorcy nie mają czasu albo zwyczajnie ochoty. Im krótsza i bardziej rzeczowa informacja, tym lepiej dla naszej redakcji.

5. Konkretność – czyli posługujemy się konkretnymi i dokładnymi danymi dotyczącymi danego wydarzenia. Zamiast mówić ogólnie o czymś, wymieńmy co się dzieje i kto bierze w tym udział.

6. Element bliskości – piszmy na temat wydarzeń, które są blisko odbiorcy. Na gruncie lokalnym – o sprawach miejskich, na gruncie ogólnopolskim – o Polsce. Pamiętaj, że zawsze wydarzenie bliższe ma większe znaczenie dla odbiorcy.

7. Element wielkiego świata – mogłoby się wydawać, że ta cecha kłóci się z poprzednią. No cóż, poniekąd tak jest, jednak jeśli dana sprawa dotyczy osoby powszechnie znanej lub dane wydarzenie dotyka większej społeczności, wówczas jest ono atrakcyjniejsze dla odbiorcy.

8. Forma – im prostsza, bardziej przejrzysta i trzymająca się kupy informacja, tym więcej czytelników zechce ją przeczytać.

 
Struktura informacji
Niech każdy, kto próbuje pisać newsy, wbije sobie do głowy dwie zasady:  odwróconej piramidy oraz odpowiedzi na pięć pytań dziennikarza (co i kto?, gdzie?, kiedy?, jak?, dlaczego?).  Zasada odwróconej piramidy polega na tym, że na początku newsa powinny znaleźć się kwestie najbardziej istotne, a dopiero później powinny być wszystkie „upiększacze”. Zasada ta ma wymiar praktyczny – nigdy nie wiadomo ile miejsca dostaniemy na swoją publikację, a tworząc tekst zgodnie z odwróconą piramidą mamy pewność, że co by się nie stało, czytelnik dostanie dokładnie to, czego potrzebuje..
Pięć pytań z kolei stricte dotyczy tego, co powinna w sobie zawierać informacja – brak odpowiedzi na któreś z nich powoduje, że po pierwsze: tracimy wiarygodność (chociaż to zależy, którego elementu zabraknie), a po drugie: odbiorca będzie czuł niedosyt. 
 
No dobrze, ale jak powinna być zbudowana informacja?
 
1. Tytuł – powinien być informacyjny, ale jednocześnie przyciągać uwagę. Po jego przeczytaniu czytelnik powinien mieć ochotę zagłębić się w temat, a nie przeskoczyć do następnego tekstu.
2. Lead – lead jest zapowiedzią tego, co będzie zawierała w sobie informacja. Tu właśnie powinny być zawarte kluczowe kwestie i odpowiedź na pięć pytań.
3. Rozwinięcie – czyli rozbudowanie informacji zawartych w leadzie. Rozwinięcie, a nie powtórzenie! Ważne, aby podawać je zgodnie z zasadą odwróconej piramidy – im coś ma mniejsze znaczenie dla danego wydarzenia, tym niżej w tekście powinno się znaleźć.
 
Kilka porad praktycznych:

newsy piszemy w 3 os. l.poj., tzn. zamiast „Na własne oczy widziałem jak budynek się walił!” to „Budynek XYZ zawalił się”.

prosty język to proste zdania, np. „Budynek spłonął.”, „Zderzyły się dwa samochody” a nie: „Budynek uległ spłonięciu” czy „Doszło do zdarzenia drogowego, zwanego kolizją, dwóch samochodów osobowych”.

przymiotniki ograniczamy do minimum, np. „Rozhisteryzowany pies wpadł do rzeki” a nie „Rozhisteryzowany, piękny, długowłosy pies wpadł do głębokiej, wartkiej i bardzo niebezpiecznej rzeki”. Choć niewątpliwie drugi opis bardziej działa na wyobraźnię, to lepiej nie bawmy się w gawędę o danej sytuacji.

nie używaj zdrobnień – żadnych „dzieciaczków”, „autek”, „Julitek”, „Magduś” i tym podobnych rzeczy.

nie nadużywaj słów nacechowanych emocjonalnie oraz dramatyzujących– ogranicz w swoim tekście takie zwroty jak: „najtragiczniejszy wypadek w historii”, „niezwykle krwawy zamach” czy „bestialski czyn zwyrodnialca spowodował, że niewinne, ledwie jednoroczne dzieciątko, tragicznie zmarło”. To nie ma być opowieść z krypty, tylko news!

nie pisz tzw. „odbytów”, tzn. nie zaczynaj żadnej relacji (np. z wystawy czy imprezy sportowej) od słów: „W niedzielę, 15 kwietnia na boisku w Warszawie ODBYŁ SIĘ mecz”. Takie zdania odstraszają czytelników, przypominając do złudzenia wypracowania szkolne. Znacznie lepiej brzmi: „Emocje, pot i ostatecznie wygrana – to zaserwowali swoim kibicom piłkarze Klubu XYZ na sobotnim meczu.”

unikaj tytułów ogólnych, np. „W Warszawie był kongres”. Zamiast nich używaj konkretów: „XXX Kongres Ligii Soków Pomidorowych” lub czegoś, co zaskoczy: „Soki Pomidorowe debatują w Pałacu Kultury”.

unikaj powtórzeń – pamiętaj, aby tytuł (ewentualnie nad lub podtytuł), lead i rozwinięcie się uzupełniały. Np. Tytuł: „Karambol na A4”, lead: „W porannym wypadku poszkodowanych zostało 10 osób, w tym sprawca – 23-letni bydgoszczanin.”, rozwinięcie: „Ze wstępnych ustaleń policji wynika, że do wypadku doszło w wyniku zasłabnięcia sprawcy. Od tego momentu wydarzenia potoczyły się lawinowo - uderzył on w jadący na drugim pasie samochód, którym jechała trzy osobowa rodzina. Kolizja spowodowała zablokowanie obu pasów ruchu, czego nie zauważyli również kierowcy opla oraz deawoo. Wszyscy – zarówno kierowcy, jak i ich pasażerowie, trafili do szpitala na obserwację. Ich stan jest stabilny.” 

najważniejsze – pisz zawsze z myślą o czytelnikach, czyli o tym, co dla nich będzie ciekawe, a nie dla Ciebie!

Last modified on piątek, 02, sierpień 2013 10:58
Ewa Wiecha

Ewa Wiecha

Dziennikarka, copywriterka, redaktorka: sn2.eu, sn2world, welt.sn2world

Website: zlamanepioro.blogspot.com