Przeczytaj raport i sprawdź, jak wydać książkę

sobota, 04 listopad 2017 14:24

Czym jest utopia?

Tomasz More rozsławił termin „utopia”, który to posłużył mu jako tytuł dla eseju. Choć nie jest on jednoznaczny, aktualnie potrafimy go dość jasno zdefiniować. Wbrew pozorom moda na utopie nie umarła a wręcz zaczyna się powoli odradzać. Jednak zanim się zabierzesz za jej napisanie, dowiedz się, czym jest utopia!

Definicja utopii

Nazwa „utopia” ma podwójne znaczenie. Mogła powstać ze zbitki wyrazów: „ou” - nie i „topos” - miejsce, co by oznaczało miejsce, które nie istnieje. Drugim wariantem jest „eutopia” czyli „dobre miejsce”. Aktualnie przyjmuje się, iż utopia to nierealny, idealny ustrój polityczny, oparty na sprawiedliwości, równości i solidarności. Choć termin rozsławił się dopiero w XVI wieku, pierwsze utopie powstawały już w starożytności, m.in. za sprawą Platona.

Jakie są cechy utopii?

Według Chada Walsha, utopia powinna spełniać kilka założeń. Przede wszystkim człowiek w niej jest dobry, a jego wady wynikają z niesprzyjających warunków życia a nie swojej grzesznej natury. Dodatkowo taki bohater łatwo ulega zmianom i dostosowuje się do istniejących warunków. Nie ma sprzeczności między tym, co myśli jednostka a tym, co uchwaliła społeczność. Dodatkowo ludzie nie mogą odczuwać znużenia szczęściem, a co więcej – dążą do tego, aby wszystko pozostało w idealnym ładzie i harmonii. Generalnie, utopia jest światem bez wad, w którym wszyscy są szczęśliwi i nie czują potrzeby zmian. Jakakolwiek przyszłość jest łatwa do przewidzenia, ponieważ wszystko zmierza w bardzo konkretnym kierunku.

Jakie są rodzaje utopii?

Wyróżniamy, za Jerzym Szackim, dwie główne typy utopii: heroiczną i eskapistyczną. Utopia heroiczna jest marzeniem połączonym z programem i nakazem działania. Za działanie uznaje się zarówno ucieczkę, jak i rewolucję. W przypadku utopii eskapistycznych, mamy do czynienia z marzeniami o lepszym świecie, które nie wymagają walczenia o tenże świat.  

Published in Warsztat pisarski
sobota, 28 październik 2017 12:11

Jak stworzyć dystopię?

Powieść sci-fi posiada wiele odmian. W końcu nikt nie powiedział, że opisywana przez autora przyszłość musi jawić się w jasnych barwach. Zakładając czarną wizję przyszłości, sięgamy po tzw. dystopię. Czym ona jest oraz jak ją prawidłowo skonstruować?

Co to jest dystopia?

Dystopia to utwór – niekoniecznie literacki – którego głównym celem jest przedstawienie negatywnej wizji przyszłości. Jest budowana na bazie krytyki oraz przemyśleń własnych autora co do aktualnej dla niego sytuacji polityczno-społecznej swojego kraju. Wykorzystywana jest tutaj hiperbola, by wyraźnie podkreślić, co w teraźniejszym dla twórcy świecie, mu się nie podoba. Poniekąd dystopia jest próbą ukazania, co się może stać, jeśli społeczeństwo nie zawróci z obranej ścieżki.

Dystopia czy antyutopia?

Choć obie formy są do siebie bardzo zbliżone, ich geneza jest zupełnie inna. Antyutopia jest oparta na pewnym „idealnym” planie naprawczym rzeczywistości. Dystopia bazuje jedynie na teraźniejszych i realnych odczuciach twórcy, co do zastanej przez niego rzeczywistości. Jest to różnica, którą nie każdy bierze uwagę i często oba określenia: „antyutopia” i „dystopia” stosuje się zamiennie.

Jak stworzyć dystopię?

Przede wszystkim należy krytycznie spojrzeć na aktualne wydarzenia w kraju, który jest dla nas bliski, istotny. Można także rozszerzyć to do całego świata, ukazując w ten sposób chociażby protest przeciwko konsumpcjonizmowi czy nie dbanie o planetę (jak w filmie animowanym „Wall-e”). Następnie akcję powieści umieszcza się w przyszłości – bliższej lub dalszej. Co za tym idzie – świat przedstawiony powinien wyglądać nieco inaczej niż współcześnie. Nowsza technologia, dziwne rozwiązania informatyczne czy komunikacyjne, etc. Aż w końcu zakończenie – nie musi być jednoznacznie dramatyczne, można tutaj puścić oczko do czytelnika i w podtekście ukazać, że jednak coś pozytywnego z opisywanych wydarzeń wyjdzie.  

Published in Warsztat pisarski